Ups & downs inherent aan carrière talent

Nederland juicht als er successen zijn en moppert wanneer de resultaten tegenvallen. Zo is het ook met talent. Het bekendste voorbeeld is voetbal. Talenten komen net zo hard aan de top, als dat ze weer verdwijnen. Speelt een jeugdvoetballer drie keer een goede wedstrijd, dan plakken wij, het publiek en de media, direct het etiket ‘talent’ op hem. Is het niveau daarna even minder, valt iedereen weer over hem heen. De gedachte is dan dat hij het toch niet aan kan. Conclusie: wisselvalligheid is inherent aan de carrière van een jeugdige sporter.

Kijk naar je ontwikkeling

Elferink-Gemser: "Denk aan lange termijn!"

Die conclusie kan wetenschapster Marije Elferink-Gemser alleen maar bevestigen. “Train met heel veel plezier en probeer jezelf niet al teveel te richten op de korte termijn. Dus raak niet te snel van slag als je (een aantal keer) verliest. Maar probeer vooral te kijken naar je eigen ontwikkeling. Vergelijk jezelf niet te snel met anderen, maar vergelijk jezelf met jezelf. Bekijk de ontwikkeling dan over een aantal jaren. Niet alleen van week tot week, want dat kan heel erg fluctueren.”

Daarnaast is volgens haar sportmotivatie een belangrijk aspect. “Als je op je twaalfde nog geen goede sportmotivatie hebt, zul je nooit een topper worden.”

Gelukkig hebben we de middelbare school nog…

Motivatie, tja daar ontbreekt het soms aan bij de tennissers, zie Thiemo de Bakker. Tenniscoach Henk van Hulst is niet te spreken over de ‘probeer-mentaliteit’ van een aantal Nederlandse tennissers. Zij ronden eerst de school af en gaan dan de ‘tennisjungle’ in. Doorzettingsvermogen staat volgens de talentcoach ook op een laag pitje, omdat ze –als het even tegen zit- gelijk hun kopje laten hangen en het proftennis definitief vaarwel zeggen. Achterliggende gedachte: ze hebben altijd hun middelbare school nog…

Nederlanders laatbloeiers

In de ogen van tenniscoach Henk van Hulst moeten Nederlanders eerst leren teleurstellingen te incasseren. “Een goede mentale basis is een vereiste om de persoonlijkheid op een hoger niveau te brengen door zelfwerkzaamheid.” Volgens de ervaren coach leven we in Nederland in een verwende maatschappij. “Een Nederlander moet eerst leren omgaan met verlies.” Daarom vindt Van Hulst Nederlandse sporters laatbloeiers.

Van Hulst: "Persoonlijk op hoger niveau? Dan pas het maximale uit je carrière."

De tenniscoach vindt dat je pas het maximale uit je carrière kan halen, zodra je qua persoonlijkheid op een hoger niveau bent. Met andere woorden: het wordt pas serieus wanneer de middelbare school is afgerond. De Groningse bewegingswetenschapper Elferink-Gemser bevestigt zijn mening, omdat zij systematisch onderzoek doet naar talentontwikkeling bij geselecteerde jeugd. “Talenten die de top halen, leren vooral sneller dan subtoppers. Essentieel, omdat tijd in de topsport beperkt is.”

Top in sport = top op school 

“Vijftien jaar geleden leek het erop dat de talenten iets hogere schooltypes volgden dan de reguliere kinderen. Dat was een trend en het gaf geen significante verschillen. Kort geleden hebben we het nog eens bekeken. Het landelijke gemiddelde is niet veranderd, maar de talenten volgen veel vaker een hogere schoolopleiding dan toen.”

“Het lijkt er dus op dat schoolopleiding toch bepaalde aspecten heeft voor getalenteerde kinderen in de sport. Wij denken dat het te maken heeft met de wil om te leren en te kunnen leren. Het leervermogen, wij noemen dat zelfregulatie.” Volgens de oud-wielrenster kan dat ook wel tekenen van ups en downs vertonen.